موج نوی سینمای ایران را باید یکی از تحولات بزرگ در تولید اثر و خلق شخصیت های ماندگار در سینمای ایران نامید. اکثر منتقدان سینمایی، فیلم «گاو»، ساخته داریوش مهرجویی را شروع کننده این موج نو می دانند. اما هستند فیلم‌هایی که قبل از آن نیز چنین ویژگی هایی داشته اند. مانند «خشت و آیینه» ابراهیم گلستان، «جلد مار» هژیر داریوش و «شب قوزی» فرخ غفاری، فیلم هایی بوده اند که در مقابله با سینمایی که به فیلم‌فارسی شهرت گرفته بود ظهور کردند. فیلم‌هایی که به درد و رنج مردم آن زمان اهمیتی نمی دادند و تصویری غیر واقع گرایانه از جامعه آن زمان نشان می دادند. تصویری شاد و غیرواقع‌گرایانه.

مقاله مرتبط: هنر مستقل چیست و چه مزایایی دارد؟

از فیلم فارسی به موج نو

اگر تا قبل از این فیلم‌ها، سینماگران ساختن فیلم های تجاری و عاشقانه را ترجیح می دادند، این کارگردانان جریان را عوض کردند و با ساخت فیلم‌هایی که سلیقه افراد خاص را نیز دنبال می‌کرد، نگاه ها را به سینما برگرداندند. فیلم‌هایی که صرفاً برای فروش بیشتر ساخته می‌شدند، بازیگران مشخصی داشتند و در تمام آنها از رقص و آواز برای جذابیت بیشتر استفاده می‌شده است.

مقاله مرتبط: داریوش مهرجویی، بخشی از موج نوی سینمای ایران

فرخ غفاری با ساخت فیلم «جنوب شهر» به نویسندگی جلال مقدم، تلاش کرد این چراغ را به تنهایی روشن کند. فرخ غفاری این فیلم را خودش و با رویکرد واقع گرایی اجتماعی ساخت تا تلاشی باشد برای باز کردن این مسیر. این فیلم در سال ۱۳۳۷، و یازده سال قبل از فیلم «گاو» داریوش مهرجویی و «قیصر» مسعود کیمیایی ساخته شده است.

مقاله مرتبط: اصغر فرهادی چگونه اصغر فرهادی شد؟

این فیلم فقط چند روز بعد از اکران، توقیف شد تا نشان بدهد که باز شدن این مسیر چه قدر برای حکومت آن زمان، سخت و دردناک بوده است. پنج سال بعد، این فیلم با اسم «رقابت در شهر» و به شیوه ای کاملاً بازاری و فیلم‌فارسی دوباره اکران شد. او دوباره در سال ۱۳۴۳ «سال قوزی» را ساخت و این بار برای کاهش بار تلخی فیلم، از دستمایه های طنز در آن استفاده کرد. همان سالی که «گنج قارون» روی پرده بود و به نظر می رسید با چنین سینمایی، به گنج قارون رسیده اند.

مقاله مرتبط: خرید بلیط بهترین راه برای حمایت از هنرمندان نیست

اگر مردم از اول حمایت می کردند چه می شد؟

همان مردمی که هنگام اکران فیلم «جنوب شهر» به سینماها ریختند، اگر می دانستند که ساخت فیلمی که واقعیت‌های جامعه را هدف گرفته است، چه قدر می تواند تاثیرگذار باشد، حمایت بیشتری از این آثار می کردند. مردم در بی‌خبری کامل و صرفاً از روی دیدن یک فیلم جدید به سینما رفتند. «قیصر»، «گاو»، «حسن کچل» و… می توانستند زودتر ساخته و دیده شوند، اگر خود مردم به دیدن چنین فیلم‌هایی رای می دادند.

مصطفی مردانی

 

به-تلگرام-حامی-جو-بپیوندید